blank

Krajowy Rejestr Zadłużonych – pytania i odpowiedzi

24 listopada 2021

Krajowy Rejestr Zadłużonych to nowy rejestr, który ma niedługo rozpocząć swoją działalność. Czym w ogóle jest? Kto może w nim się znaleźć i jakie dane dłużników będą w nim upublicznione? Na te oraz inne pytania zostanie udzielona odpowiedź w poniższym tekście. 

Czym jest Krajowy Rejestr Zadłużonych?

Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ) wejdzie w życie 1 grudnia 2021 roku w miejsce Rejestru Dłużników Niewypłacalnych (RDN). Jego podstawą funkcjonowania będą przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych ( Dz. U. z 2019 r. poz. 55) („KRZ”). Jest to kolejny termin wyznaczony na wprowadzenie Rejestru, który miał początkowo zostać powołanym 1 grudnia 2020 roku, a następnie 1 lipca 2021 roku. Czy kolejny termin będzie tym ostatecznym? Najważniejszym pytaniem jest jednak, czym dokładnie jest Krajowy Rejestr Zadłużonych? KRZ ma być przede wszystkim źródłem informacji o podmiotach niewypłacalnych, lub którym grozi widmo niewypłacalności, ale również znajdą się tutaj dane o jednostkach lub przedsiębiorstwach, wobec których bezskuteczna egzekucja została umorzona.  Rejestr ma za zadanie ułatwić weryfikację potencjalnego lub obecnego klienta.

Informacje z poprzedniego Rejestru były ujawniane wyłącznie bankom oraz firmom pożyczkowym. Krajowy Rejestr Zadłużonych jest jawny, co oznacza, że każdy zainteresowany będzie miał dostęp do danych tam zawartych. Rejestr będzie działać w systemie teleinformatycznym, dlatego jedynym warunkiem skorzystania z niego jest dostęp do Internetu.

Jakie są cele Krajowego Rejestru Zadłużonych?

Na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości zostały określone cele Krajowego Rejestru Zadłużonych. Główne założenia projektu opierają się na stworzeniu nowych i lepszych warunków do wychodzenia podmiotów z trudnej sytuacji gospodarczej. Ma zaistnieć szansa na wprowadzenie skutecznych narzędzi, które pozwolą dłużnikowi przeprowadzić restrukturyzację przedsiębiorstwa. To z kolei ma zapobiec jego likwidacji, a w następstwie zachować miejsca pracy oraz realizację dalszych kontraktów. Wynika z tego, że Krajowy Rejestr Zadłużonych ma spełniać cztery główne funkcje:

  • Funkcja rejestru
  • Funkcja informacyjna
  • Funkcja komunikacyjna (w postaci doręczania pism i innych dokumentów)
  • Funkcja portalu orzeczniczego

Kto może trafić do Krajowego Rejestru Zadłużonych?

W Krajowym Rejestrze Zadłużonych będzie można uzyskać informacje o osobach fizycznych, osobach prawnych i jednostkach organizacyjnych, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, czyli w okolicznościach niewypłacalności, zagrożenia niewypłacalnością lub sytuacjach, gdy  bezskuteczna egzekucja została umorzona. Tutaj zostaną szczegółowo zaprezentowane podmioty podlegające wpisowi do Krajowego Rejestru Zadłużonych. 

W pierwszym przypadku są to osoby fizyczne, prawne lub jednostki organizacyjne nie będące jednocześnie osobami prawnymi, wobec których były prowadzone postępowania restrukturyzacyjne, upadłościowe lub wtórne procesy upadłościowe. W tej samej sytuacji znajdują się podmioty, których postępowanie zakończyło się prawomocnym orzeczeniem zakazu prowadzenia działalności gospodarczej lub rozpoczęto wobec nich zagraniczne postępowanie upadłościowe. 

Drugą kategorię stanowią wspólnicy osobowych spółek handlowych, którzy ponoszą odpowiedzialność za dług spółki całym swoim majątkiem. Dzieje się to w momencie, gdy ogłoszono upadłość spółki, wszczęto wtórne postępowanie upadłościowe wobec spółki lub w wypadku oddalenia wniosku o ogłoszeniu bankructwa spółki. 

W ostatniej grupie znajdują się wszystkie osoby fizyczne, prawne lub jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, wobec których umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego lub sąd z powodu niemożności uzyskania z egzekucji sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Dotyczy to także osób fizycznych, względem których toczy się procedura egzekucyjna świadczeń alimentacyjnych oraz egzekucja należności budżetu państwa zaistniałych z tytułu zobowiązań wypłacanych w przypadku bezskutecznych prób egzekucji alimentów, a które zalegają ze spełnieniem tych powinności za okres dłuższy niż 3 miesiące.

W Krajowym Rejestrze Zadłużonych nie ma całościowego zestawienia wszystkich możliwych grupa dłużników. Można wyróżnić jedynie poszczególne kategorie, co oznacza, że osoba zobowiązana do zapłaty z odmiennych, niż tutaj przedstawione przyczyn, nie może zostać wpisana do KRZ bez względu na wysokość jej zobowiązań.

blank

Jakie informacje ujawnia Krajowy Rejestr Zadłużonych?

Krajowy Rejestr Zadłużonych będzie zawierał bardzo szczegółowe i ważne informacje na temat dłużnika, który został do niego wpisany. W tym przypadku jawności będą podlegać podstawowe identyfikacyjne dane osobowe lub podmiotowe, a także dane dotyczące prowadzonego postępowania. Ilość ujawnionych informacji będzie zależna od rodzaju podmiotu i wierzytelności. Zgodnie z treścią ustawy, wśród odtajnionych informacji, które zawiera KRZ, znajdą się między innymi:

  • imię i nazwisko lub nazwa dłużnika (w przypadku, gdy dłużnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą),
  • firma, gdy jest to osoba prawna,
  • miejsce zamieszkania lub siedziby,
  • adres,
  • numer PESEL albo numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w wypadku ich braku – inne  dane umożliwiające jednoznaczną identyfikację,
  • numer NIP,
  • określenie, czy upadły jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej,
  • nazwa sądu prowadzącego postępowanie,
  • sygnatura akt sprawy,
  • imię i nazwisko sędziego-komisarza,
  • informacje o zabezpieczeniu majątku przez dłużnika przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy prawnego, tymczasowego zarządcy lub zarządcy przymusowego oraz informacje o zakresie i sposobie wykonywania zarządu,
  • informacja o prawomocnym oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe,
  • informacja o zatwierdzeniu warunków sprzedaży w trybie przygotowanej likwidacji oraz uwzględnieniu wniosku o uchylenie lub zmianę postanowienia zatwierdzającego warunki sprzedaży,
  • informacja o ogłoszeniu upadłości, wszczęciu wtórnego postępowania upadłościowego, otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego i jego rodzaju. 

W przypadku dłużników alimentacyjnych informacje będą obejmować następujące dane:

  • imię i nazwisko,
  • numer PESEL, a w wypadku jego braku – inne dane umożliwiające jednoznaczna identyfikacje, np. numer paszportu,
  • wskazanie tytułu wykonawczego albo podstawy prawnej powstania należności,
  • sygnatura akt sprawy,
  • rodzaj wierzytelności,
  • data ukończenia postępowania egzekucyjnego,
  •  data spłaty całości długu w przypadku zgłoszenia go przez organ, który wypłaci świadczenia przyznawane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów. 

Jak sprawdzić podmiot w Krajowym Rejestrze Zadłużonych?

Jawność rejestru stanowi ogromne ułatwienie procesu weryfikacji podmiotów fizycznych lub prawnych. Dostęp do KRZ wydaje się być nieograniczony, ale jednocześnie będzie wymagał wprowadzenia niezbędnych danych. W przypadku osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej wystarczy podać numer PESEL lub sygnaturę akt sprawy z postępowania upadłościowego, restrukturyzacyjnego lub alimentacyjnego. W momencie, gdy osoba fizyczna jednak prowadzi działalność gospodarczą można ją wyszukać, nie tylko po numerze PESEL i sygnaturze, ale także po numerze NIP. Jeśli podmiotem sprawy jest np. firma wystarczy wpisać w KRS numer NIP lub sygnaturę akt. W przypadku, gdy osoba nie posiada numeru PESEL, można podać numer paszportu i oznaczenie państwa wystawiającego paszport, numer karty pobytu, zagraniczny numer identyfikacji lub identyfikacji podatkowej. 

blank

Jak wygląda proces rejestracji osoby lub firmy w Krajowym Rejestrze Zadłużonych?

W stosunku do osób, wobec których jest prowadzona procedura restrukturyzacyjna, jak i w przypadku wspólników osobowych spółek handlowych, informacje w Krajowym Rejestrze Zadłużonych będą ujawniane za pomocą systemu teleinformatycznego obsługującego proces sądowy. Równocześnie dokona się obwieszczenia lub innej czynności, z którą ustawa wiąże skutek udostępnienia w Rejestrze. 

W zakresie osób, wobec których umorzono proces egzekucyjny prowadzony przez naczelnika Urzędu Skarbowego lub dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dane są natychmiast publikowane w KRZ za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Dokonuje tego Szef Krajowej Administracji Skarbowej, właściwy naczelnik Urzędu Skarbowego lub dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego administrowanego przez komornika lub sąd, informacje w Rejestrze umieszcza komornik lub sąd, który wydał owe postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

W kwestii danych o osobach fizycznych, wobec których trwa egzekucja świadczeń alimentacyjnych, wpisu w Rejestrze dokonuje komornik prowadzący postępowanie egzekucyjne. W innych przypadkach informacje zamieszcza organ, który wypłacił świadczenia przyznawane w sytuacji bezskutecznej egzekucji alimentów. 

Czy można usunąć dane z Krajowego Rejestru Zadłużonych?

W praktyce nie istnieje możliwość, aby dane zawarte w Krajowym Rejestrze Zadłużonych zostały z niego usunięte. KRZ przewiduje jednak ewentualność zupełnego utajenia danych po okresie 10 lat od dnia prawomocnego zakończenia lub umorzenia postępowania, którego dotyczą, chyba, że ustawa rozstrzyga inaczej. Dzieje się tak w przypadkach osób, wobec których były lub nadal są prowadzone postępowania restrukturyzacyjne, upadłościowe lub o wszczęciu zagranicznego postępowania upadłościowego, a także o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej. Podobna procedura zachodzi w stosunku do wspólników osobowych spółek handlowych. 

Ustawa przewiduje krótszy, 3-letni okres oczekiwania dla podmiotów, dla których w czasie postępowania prawomocnie ustalono plan spłaty wierzycieli lub również zgodnie z prawem umorzono zadłużenie bez ustalenia planu rozliczeniowego. Nastąpi to równo po 3 latach od dnia uprawomocnienia się postanowienia potwierdzającego realizację planu spłaty wierzycieli i umorzenia zobowiązań upadłego lub unieważnienia długu bez ustaleniu planu spłat względem kredytodawcy. 

Podobny proceder może zaistnieć wobec dłużników alimentacyjnych. Po upływie 7 lat od dnia zamieszczenia informacji o ukończeniu postępowania egzekucyjnego lub oficjalnego komunikatu o spłacie całości zobowiązania w przypadku ich zgłoszenia przez organ, który wypłacił świadczenia przyznawane w momencie bezskutecznej egzekucji alimentów.

Krajowy Rejestr Zadłużonych nie będzie odtajniał danych z postępowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych, które zostały wszczęte przed dniem wejścia w życia ustawy, czyli 1 grudnia 2021 roku. Zgromadzone przez KRZ dane, których ujawniania zaprzestano, po pozbawieniu ich cech indentyfikujących osobę, mogą być wykorzystywane do badań naukowych i celów statystycznych. Oczywiście te informacje zostaną użyte wyłącznie zgodnie z przeznaczeniem, dla którego zostały udostępnione.

Podsumowanie

Krajowy Rejestr Zadłużonych stanowi rejestr jawny, do którego dostęp można uzyskać poprzez stronę internetową Ministerstwa Sprawiedliwości. KRZ jest zestawieniem o charakterze ogólnopaństwowym. Może z niego skorzystać każda zainteresowana osoba, o ile jest w posiadaniu numeru PESEL, NIP lub sygnatury akt sprawy, w której uczestniczył dłużnik. Dane napływają do Krajowego Rejestru Zadłużonych jedynie przez sądy, komorników i jednostki do tego powołane. Nie istnieje możliwość przekazywania tego typu informacji przez wierzycieli. 

Masz pytania? Potrzebujesz pomocy?

Skorzystaj z bezpłatnej rozmowy.

Sprawdź także:

dłużnik ma prawo linia
blank
Unieważnienie umowy kredytowej czy odfrankowanie, co wybrać?

22 września 2021

Przełom lat dziewięćdziesiątych i wczesnych dwutysięcznych był okresem spod znaku franka szwajcarskiego. Banki rywalizowały w […]

Zobacz więcej
blank
Pomoc dla Frankowiczów

14 września 2021

Drodzy Klienci,w związku z licznymi zapytaniami w zakresie „kredytów frankowych”, poniżej krótka informacja, w czym […]

Zobacz więcej
blank
Opłata od wniosku o uzasadnienie wyroku!

14 lipca 2021

Szanowni Państwo,jeszcze nie tak dawno, składając wniosek o uzasadnienie wyroku, nie byliśmy zobowiązani do uiszczania […]

Zobacz więcej